الشيخ ناصر مكارم الشيرازي
9
الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )
ذيل آيه 200 آل عمران گفتهايم ) . سپس به بيان اوصاف سه گانه ديگرى در باره اين كتاب آسمانى پرداخته مىگويد : « و آن در كتاب اصلى ، در لوح محفوظ نزد ما است كه بلند پايه و و الا مقام و حكمت آموز است » ( * ( وَإِنَّه فِي أُمِّ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ ) * ) . در نخستين توصيف اشاره به اين مىكند كه قرآن مجيد در « ام الكتاب » در نزد پروردگار ثبت و ضبط است ، چنان كه در آيه 22 سوره « بروج » نيز مىخوانيم : بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ : « آن قرآن مجيد است كه در لوح محفوظ قرار دارد » . اكنون به بينيم منظور از « ام الكتاب » يا « لوح محفوظ » چيست ؟ واژه « ام » در لغت به معنى اصل و اساس هر چيزى است و اينكه عرب به مادر « ام » مىگويد بخاطر آن است كه ريشه خانواده و پناهگاه فرزندان است ، بنا بر اين « ام الكتاب » ( كتاب مادر ) به معنى كتابى است كه اصل و اساس همه كتب آسمانى مىباشد ، و همان لوحى است كه نزد خداوند از هر گونه تغيير و تبديل و تحريفى محفوظ است ، اين همان كتاب « علم پروردگار » است كه نزد او است و همه حقايق عالم و همه حوادث آينده و گذشته و همه كتب آسمانى در آن درج است و هيچكس به آن راه ندارد جز آنچه را كه خدا بخواهد افشا كند . اين توصيف بزرگى است براى قرآن كه از علم بى پايان حق سرچشمه گرفته و اصل و اساسش نزد او است . و به همين دليل در توصيف دوم مىگويد : « اين كتابى است و الا مقام » ( لعلى ) . و در توصيف سوم مىفرمايد : « حكمت آموز و مستحكم و متين و حساب شده است » ( حكيم ) .